अमळनेर शहर व तालुक्यात वाढत्या प्रवृत्तीवर वेळीच आळा घालण्याची गरज

सामाजिक माध्यम व गावात फिरुन गुन्हेगार करताय दहशद माजवण्याचा प्रयत्न

अमळनेर : समाजात आदर्श कोण असावेत, याचे काही निकष असतात. देशासाठी बलिदान देणारे क्रांतिकारक, समाजासाठी झटणारे समाजसेवक, कर्तृत्वाने उंची गाठणारे युवक आणि ज्ञानाच्या जोरावर यश मिळवणारे व्यक्तिमत्त्व हे तरुणांचे आदर्श असायला हवेत. मात्र, अमळनेर शहरासह तालुक्यात काही ठिकाणी गुन्हेगारी पार्श्वभूमी असलेल्या व्यक्तींचे उदात्तीकरण होत असल्याचे चित्र समोर येत असेल, तर ही बाब केवळ चिंतेची नाही, तर समाजाच्या भविष्याबाबत गंभीर इशारा देणारी आहे.

कारागृहातून सुटून आल्यानंतर काही गुन्हेगारी पार्श्वभूमीच्या व्यक्तींचे फोटो, व्हिडीओ आणि विविध डायलॉग सोशल मीडियावर प्रसारित केले जात असल्याचे दिसते. त्याहून चिंताजनक बाब म्हणजे काही तरुण आणि शाळकरी विद्यार्थी अशा व्यक्तींचे फोटो व व्हिडीओ आपल्या स्टेटसवर ठेवताना दिसतात. एखाद्या व्यक्तीच्या गुन्हेगारी कृत्यांचे आकर्षण वाटणे, तिची नक्कल करणे आणि तिला आपला आदर्श मानणे, ही प्रवृत्ती वाढत असेल तर त्याकडे दुर्लक्ष करून चालणार नाही.

गुन्हेगारीचा थाट म्हणजे कर्तृत्व नव्हे आणि दहशत निर्माण करणे म्हणजे मर्दानगी नव्हे!

आज सोशल मीडियाच्या माध्यमातून प्रसिद्धी मिळवणे सोपे झाले आहे. हातात मोबाईल, पार्श्वभूमीला आक्रमक संगीत, तोंडी धमकीवजा डायलॉग आणि स्वतःला मोठे दाखवणारी देहबोली, एवढ्याच गोष्टींच्या आधारे काही व्यक्ती तरुणांवर प्रभाव टाकण्याचा प्रयत्न करतात. मात्र, या दिखाव्यामागे असलेले कायदेशीर परिणाम, उद्ध्वस्त होणारे आयुष्य, कुटुंबाची होणारी फरफट आणि समाजात निर्माण होणारी भीती यांचा विचार किती जण करतात?

आज स्टेटसवर फोटो, उद्या विचारांमध्ये प्रभाव आणि परवा प्रत्यक्ष कृतीत अनुकरण! ही शक्यता वेळीच ओळखली पाहिजे. प्रत्येक फोटो ठेवणारा विद्यार्थी गुन्हेगार होईल, असे म्हणणे चुकीचे ठरेल; परंतु गुन्हेगारीचे वारंवार होणारे आकर्षक चित्रण अल्पवयीन मुलांच्या मनावर विपरीत परिणाम करू शकते. गुन्हेगारीला प्रतिष्ठा मिळू लागली आणि कायद्याचा धाक कमी झाल्याची भावना निर्माण झाली, तर उद्याची पिढी चुकीच्या दिशेने जाण्याचा धोका नाकारता येणार नाही.

 शहरातील मोठमोठे होर्डिंग्ज नेमका कोणता संदेश देतात?

या विषयातील आणखी एक महत्त्वाचा मुद्दा म्हणजे शहरात ठिकठिकाणी लावले जाणारे मोठमोठे होर्डिंग्ज, बॅनर आणि फलक. एखाद्या व्यक्तीचे स्वागत, वाढदिवस किंवा इतर निमित्ताने मोठ्या आकारात फोटो लावले जातात. काही ठिकाणी अशा फलकांमधून गुन्हेगारी पार्श्वभूमी असलेल्या व्यक्तींचेही अप्रत्यक्षपणे उदात्तीकरण होत असल्याची परिस्थिती असेल, तर त्याकडे गांभीर्याने पाहण्याची गरज आहे.

शहरातील प्रमुख चौक, रस्ते आणि सार्वजनिक ठिकाणी लागणारे मोठमोठे फलक हे केवळ जाहिरातीचे माध्यम नसतात; ते समाजासमोर एक प्रतिमा उभी करतात. विशेषतः शाळकरी विद्यार्थी आणि तरुणांच्या नजरेस वारंवार पडणाऱ्या अशा प्रतिमांचा त्यांच्या विचारांवर काय परिणाम होतो, याचा विचार होणे आवश्यक आहे.

एखाद्या व्यक्तीचा फोटो मोठ्या होर्डिंगवर झळकला म्हणजे ती व्यक्ती आदर्श ठरत नाही. प्रसिद्धी आणि प्रतिष्ठा यांतील फरक समाजाने समजून घेतला पाहिजे.

गुन्हेगारी कृत्यांशी संबंधित व्यक्तीने फलक लावून त्याने स्वतःला नायकासारखे सादर केले असेल, तर हा प्रकार सामाजिकदृष्ट्या योग्य आहे का, असा प्रश्न उपस्थित होतो. सार्वजनिक ठिकाणी होर्डिंग्ज लावताना संबंधित परवानग्या, स्थानिक नियम आणि कायदेशीर तरतुदींचे पालन होते का, याचीही प्रशासनाने तपासणी करावी.

मग प्रशासन नेमके काय करत आहे?

अमळनेर शहर आणि तालुक्यातील या प्रवृत्तीकडे पोलीस प्रशासन, स्थानिक स्वराज्य संस्था, शाळा-महाविद्यालयांचे व्यवस्थापन, पालक आणि सामाजिक संस्थांनी गांभीर्याने पाहण्याची गरज आहे. सोशल मीडियावरून व्हिडीओ प्रसिध्द करत एके प्रकारे धमक्या देणे, हिंसेचे समर्थन करणे किंवा गुन्हेगारी कृत्यांना प्रोत्साहन देणे असे प्रकार घडत असतील, तर त्यांची कायद्यानुसार चौकशी होणे आवश्यक आहे.

पोलीस प्रशासनाने सार्वजनिक स्वरूपातील धमकीवजा व्हिडीओ आणि गुन्हेगारीचे उदात्तीकरण करणाऱ्या मजकुराची कायदेशीर मर्यादेत दखल घ्यावी. तसेच संबंधित नगरपालिका किंवा स्थानिक प्राधिकरणाने सार्वजनिक ठिकाणी लावल्या जाणाऱ्या होर्डिंग्जची परवानगी आणि नियमांनुसार तपासणी करावी. नियमांचे उल्लंघन आढळल्यास नियमानुसार कारवाई करण्यात यावी.

शाळा-महाविद्यालयांमध्ये सायबर सुरक्षितता, कायद्याची माहिती आणि गुन्हेगारीच्या परिणामांविषयी जनजागृती करावी. पालकांनीही मुलांच्या ऑनलाइन वर्तनाकडे लक्ष देऊन त्यांच्याशी संवाद साधावा. केवळ कारवाई करून नव्हे, तर योग्य मार्गदर्शन करूनही ही समस्या सोडवावी लागेल.

प्रसिद्धी गुन्हेगारीला नव्हे, कर्तृत्वाला मिळाली पाहिजे!

समाजमाध्यमांवर कोणाला प्रसिद्धी द्यायची, कोणाचा आदर्श घ्यायचा आणि कोणत्या विचारांना प्रोत्साहन द्यायचे, याचा विचार करण्याची वेळ आली आहे. गुन्हेगारी पार्श्वभूमी असलेल्या प्रत्येक व्यक्तीला कायमचे नाकारण्याऐवजी कायद्याचा सन्मान, सुधारण्याची संधी आणि जबाबदार नागरिकत्व यांनाही महत्त्व दिले पाहिजे. मात्र, गुन्हेगारी कृत्यांचे गौरवीकरण कोणत्याही परिस्थितीत समर्थनीय ठरू शकत नाही.

अमळनेरची ओळख शिक्षण, संस्कार, सामाजिक एकोपा आणि प्रगती यांमुळे निर्माण झाली पाहिजे; दहशत, धमक्या आणि गुन्हेगारीच्या प्रदर्शनामुळे नव्हे. आजच्या तरुणांच्या हातात पुस्तकाऐवजी गुन्हेगारीचे प्रतीक आणि प्रेरणास्थानी कर्तृत्वाऐवजी दहशतीचा दिखावा आला, तर ही केवळ एका शहराची समस्या राहणार नाही, तर संपूर्ण समाजासाठी धोक्याची घंटा ठरेल.

प्रशासनाने वेळीच लक्ष द्यावे, पालकांनी जागरूक व्हावे आणि समाजानेही गुन्हेगारीच्या उदात्तीकरणाला स्पष्ट नकार द्यावा. अन्यथा, आज सोशल मीडियावर रुजणारे हे आकर्षण उद्या गुन्हेगारी मानसिकतेला खतपाणी घालू शकते.

 प्रश्न एवढाच आहे कि, आपण आपल्या तरुण पिढीला कर्तृत्वाचा मार्ग दाखवणार आहोत, की गुन्हेगारीचा थाट पाहून टाळ्या वाजवत राहणार आहोत?

म्हणुन वेळीच सावध व्हावे कारण गुन्हेगारीचे उदात्तीकरण थांबवणे ही केवळ पोलिसांची जबाबदारी नाही; ती संपूर्ण समाजाची सामूहिक जबाबदारी आहे.

अमळनेरला गुन्हेगारीच्या थाटाची नव्हे, तर कर्तृत्वाच्या गौरवाची ओळख मिळाली पाहिजे!