तालुका आरोग्य अधिकारी निष्क्रिय असतील तर त्यांना कार्यमुक्त करा
अमळनेरला सक्रिय अधिकारी द्या!
सर्वसामान्य जनतेच्या आरोग्याशी खेळ नको!
अमळनेर : तालुक्यातील ग्रामीण आरोग्य व्यवस्थेच्या कार्यपद्धतीबाबत प्रश्न उपस्थित होत असताना आता तालुका आरोग्य विभागाला सक्षम आणि सक्रिय नेतृत्व देण्याची मागणी जोर धरू लागली आहे. तालुका आरोग्य अधिकारी कार्यालयाच्या कामकाजाबाबत, प्राथमिक आरोग्य केंद्रांमधील कर्मचारी उपलब्धतेबाबत तसेच ग्रामीण आरोग्य उपकेंद्रांच्या नियमित सेवांबाबत तक्रारी समोर येत आहेत. या पार्श्वभूमीवर तालुका आरोग्य अधिकारी आपल्या जबाबदाऱ्या प्रभावीपणे पार पाडत नसतील, तर त्यांना पदावरून कार्यमुक्त करून अमळनेर तालुक्यासाठी तत्पर, जबाबदार आणि जनतेच्या आरोग्याला प्राधान्य देणारा सक्रिय अधिकारी नियुक्त करावा, अशी मागणी पत्रकार डॉ. समाधान मैराळे यांनी जिल्हा प्रशासनाकडे केली आहे.
ग्रामीण भागातील नागरिकांसाठी प्राथमिक आरोग्य केंद्रे आणि उपकेंद्रे ही आरोग्यसेवेची जीवनवाहिनी आहेत. गरीब, शेतकरी, शेतमजूर, महिला, लहान मुले आणि ज्येष्ठ नागरिक यांना किरकोळ आजारांपासून ते तातडीच्या आरोग्यविषयक समस्यांपर्यंत उपचारांसाठी याच शासकीय आरोग्य यंत्रणेवर अवलंबून राहावे लागते. मात्र प्राथमिक आरोग्य केंद्रांमध्ये आवश्यक कर्मचारी उपलब्ध नसल्याच्या, रात्रीच्या वेळी कर्मचारी मिळत नसल्याच्या आणि काही उपकेंद्रे बंद असल्याच्या तक्रारी पुढे येत असतील, तर ही बाब केवळ प्रशासकीय त्रुटी म्हणून दुर्लक्षित करता येणार नाही. कारण याचा थेट संबंध सर्वसामान्य नागरिकांच्या आरोग्याशी आणि जीविताशी आहे.
तालुका आरोग्य अधिकारी डॉ. गिरीश गोसावी यांच्या कार्यपद्धतीबाबतही प्रश्न उपस्थित केले जात आहेत. तालुका आरोग्य अधिकारी कार्यालयातील दालन दोन महिन्यांपासून बंद आहे. संबंधित अधिकारी या काळात कोणत्या ठिकाणी शासकीय कर्तव्य बजावत होते, नागरिकांच्या तक्रारी स्वीकारण्यासाठी पर्यायी व्यवस्था होती का आणि तालुक्यातील आरोग्य केंद्रांवर किती वेळा प्रत्यक्ष पाहणी करण्यात आली, याची जिल्हा प्रशासनाने अधिकृत नोंदींच्या आधारे चौकशी करणे आवश्यक आहे.
तालुका आरोग्य अधिकारी हे केवळ कार्यालयीन पद सांभाळणारे अधिकारी नसून संपूर्ण तालुक्यातील ग्रामीण आरोग्य यंत्रणेच्या कामकाजावर देखरेख ठेवण्याची महत्त्वाची जबाबदारी त्यांच्यावर असते. प्राथमिक आरोग्य केंद्रांमध्ये कर्मचारी उपस्थित आहेत का, रात्रीच्या वेळी रुग्णांना आवश्यक सेवा मिळतात का, उपकेंद्रे नियमित सुरू आहेत का, औषधसाठा उपलब्ध आहे का आणि नागरिकांच्या तक्रारींचे निराकरण होते का, यावर नियमित नियंत्रण ठेवणे अपेक्षित आहे. मग या सर्व बाबींचा आढावा कोण घेत आहे? आरोग्य केंद्रांची तपासणी कोण करत आहे? कर्मचारी अनुपस्थित असतील तर त्यांच्यावर कारवाई कोण करत आहे? आणि ग्रामीण जनतेच्या तक्रारींचे उत्तरदायित्व नेमके कोणाचे आहे?
जिल्हा प्रशासनाने आता केवळ कागदोपत्री अहवालांवर समाधान मानू नये. तालुक्यातील प्राथमिक आरोग्य केंद्रे आणि उपकेंद्रांची अचानक प्रत्यक्ष पाहणी करावी. रात्रीच्या वेळी आरोग्य सेवा प्रत्यक्ष उपलब्ध आहेत का, कर्मचारी उपस्थित आहेत का, रुग्णांना उपचार मिळतात का, याची खात्री करावी. तालुका आरोग्य अधिकारी कार्यालयाच्या उपस्थिती नोंदी, दौरा नोंदी, तपासणी अहवाल आणि नागरिकांच्या तक्रारींवरील कार्यवाही यांचीही पडताळणी करावी.
जर चौकशीत तालुका आरोग्य अधिकारी आपल्या जबाबदाऱ्या पार पाडण्यात निष्क्रिय किंवा अपयशी असल्याचे स्पष्ट झाले, तर त्यांना पदावरून कार्यमुक्त करून अमळनेर तालुक्याला पूर्णवेळ, कार्यक्षम आणि जनतेच्या प्रश्नांना तत्काळ प्रतिसाद देणारा अधिकारी नियुक्त करावा. अन्यथा ग्रामीण आरोग्य व्यवस्थेतील त्रुटींचा फटका सर्वसामान्य नागरिकांना सहन करावा लागेल.
पत्रकार डॉ. समाधान मैराळे यांनी जिल्हा प्रशासनाला आवाहन केले आहे की, अमळनेर तालुक्यातील ग्रामीण आरोग्य व्यवस्थेचा प्रश्न गांभीर्याने घ्यावा. नागरिकांना उपचारांसाठी वणवण भटकावे लागू नये, रात्रीच्या वेळी रुग्णांना कर्मचारी मिळावेत, उपकेंद्रे नियमित सुरू राहावीत आणि तालुका आरोग्य अधिकारी कार्यालय नागरिकांसाठी प्रत्यक्ष उपलब्ध असावे. यासाठी केवळ आदेश काढून चालणार नाही, तर त्यांची प्रत्यक्ष अंमलबजावणीही झाली पाहिजे.
सर्वसामान्य जनतेच्या आरोग्यासोबत खेळ नको! अधिकारी पदावर आहेत म्हणजे आरोग्य व्यवस्था सुरळीत आहे, असे समजण्याची चूक प्रशासनाने करू नये. जनतेला प्रत्यक्ष सेवा मिळणे हाच प्रशासनाच्या कार्यक्षमतेचा खरा निकष आहे.
आता जिल्हा परिषद प्रशासन, जिल्हा आरोग्य अधिकारी आणि वरिष्ठ आरोग्य विभाग या मागणीची किती गांभीर्याने दखल घेतात, तालुका आरोग्य अधिकाऱ्यांच्या कामकाजाची चौकशी होते का आणि अमळनेरला सक्रिय अधिकारी मिळतो का, याकडे संपूर्ण तालुक्याचे लक्ष लागले आहे.
अमळनेरच्या ग्रामीण जनतेला आश्वासनांची नव्हे, तर प्रत्यक्ष आरोग्यसेवेची गरज आहे!
